24 Haziran 2013 | HABER 19. Sayı (Mayıs-Haziran 2013)

Tuğba Salman Gülcan Sıfır Enerji ve Pasif Ev Derneği (SEPEV) Başkanı
Sıfır Enerji ve Pasif Ev Derneği (SEPEV), Pasif Ev Enstitüsü’nün ve Dr. Wolfgang Feist’in ortak girişimi olan Uluslararası Pasif Ev Derneği’ne bağlı bir kuruluş. SEPEV, pasif ev yapı standart ve metotlarının, Türkiye iklim koşullarına adapte edilmesine yardımcı olarak, ülkemizde Sıfır Enerjili binaların yaygınlaşmasında öncü olmayı hedeflemiş olan bir dernektir. Öncelikli amacı Türkiye’de çevreye duyarlı bir yapı sektörü oluşmasına katkıda bulunmaktır.
“Pasif Ev”, Türkçe’deki anlamıyla sadece konutlar üzerinde geçerli bir yapı standardı izlenimi uyandırsa da Almanca “Passivhausen” kelimesinden gelir. Almanca’da “Haus”, bina anlamında kullanılır. Bu bağlamda Pasif Ev, her bina türüne adapte edilebilen bir yapı standartıdır. 1991 senesinde geliştirilen bu yapı standardı bugün uluslararası enerji etkin tasarım standartlarının en önde gelenlerinden birisidir. Pasif Ev standardı sayesinde bina, tasarım aşamasından itibaren enerji verimliliği ve konfor koşulları gözetilerek tamamlanır ve Almanya, Darmstadt Pasif Ev Enstitüsü, vermiş olduğu standartlara uygun olmalarına bağlı olarak Pasif Ev Enstitüsü tarafından sertifikalandırılırlar.
Pasif Ev yapıları, içerisinde ikamet edenlerin konforunu çok az miktarda enerji ile ısıtma ve soğutma yaparak sağlamaktadır. Kullanılan enerji miktarıyla, Türkiye’de bulunan günümüz standart binalarına oranla, ısıtma ve soğutmada yüzde 90’lara varan oranda tasarruf sağlamaktadır.
İddialı bir şekilde söylendiği üzere ”Bir saç kurutma makinesi Pasif Ev’i ısıtmakta yeterlidir”... Kulağa bu söylem gerçekdışı gelse de Pasif Ev’in ısıtma ve soğutma ihtiyacı için harcanan enerji, ülkemizdeki tipik bir binanın enerji harcamasının onda biri kadardır.
Pasif Ev’lerde ısınmak için harcanan enerji maksimum 15 kWh/ m²/yıl; primer enerji ihtiyacı ise 120 kWh/m²/yıl kadardır.
Pasif Ev kriterleri doğrultusunda tasarım sürecinden itibaren binanın doğru yönlenmesi, bina kabuğuna dair doğru detay çözümleri ve doğru malzeme seçimi ile minimuma düşürülen enerji ihtiyacı, projenin uygulandığı mikro klimaya en uygun yenilenebilir enerji sistemleri entegrasyonuyla rahatlıkla sıfıra indirilebilmektedir. Bu bağlamda sıfır enerji olarak adlandırdığımız, enerji için dışa bağımsız binalar kolaylıkla hayata geçirilmektedir.
Pasif Ev standartları her ne kadar ilk önce Orta ve Kuzey Avrupa mevsim koşullarına göre uyarlanmış olsa da, daha sonra Türkiye gibi sıcak iklimli yerleşim yerlerine de uygun hale getirilmiştir. Pasif Ev Enstitüsü, Pasif Ev üzerine İtalya ve İspanya başta olmak üzere Güney Avrupa’da yapılmış olan birçok projenin detaylarını inceleyip, çeşitli sonuçlar elde etmiştir. Bunlardan başlıcaları; ısıl kütle ve hava sızdırmayan malzeme kullanımının önemi, güney ve batı cephelerinde hareketli dış gölgeleme elemanlarının kullanımıdır. Ayrıca aktif iklimlendirmeye ihtiyaç duyulduğunda, ilave soğutma ihtiyacı için harcanan enerjinin, ısıtma yükünde kullanılan enerji gibi minimumda (≤15 kWh/ m² / yıl) olabileceği öngörülmüştür.
Kısa vadede SEPEV, Pasif Ev standardını Türkiye koşullarına uyarlayabilmek için gerekli olan yöntemleri araştıracak teknik çalışma grupları kurmayı planla- maktadır. Bu grubun elde etmiş olduğu veriler, Türkiye’de inşa edilecek olan Pasif Evlerin bütünlüğünü ve başarısını geliştirmek üzere kullanılacak teknik notlar olarak derlenecektir.
Ayrıca bu konuda uzman tasarımcı mimar ve mühendisler yetiştirmek adına Alman Pasif Ev Enstitüsü’nün desteği sayesinde İngiltere’nin Pasif Ev Derneği, Passivhaus Trust ile ortak eğitim programları düzenlenecektir. Bu eğitim programları dahilinde ülkemizde uygulaması devem eden pasif ve sıfır enerji binaların inşaat sahaları ziyaret edilerek, konuya vakıf olmayanlardan ileri teknik bilgisi olanlara varana kadar herkese enerji verimli yapı konusunda uzmanlık derecesine getirebilecek bilgiler verilmesi planlanmaktadır.