19 Nisan 2012 | HABER 12. Sayı (Mart - Nisan 2012)

Yapı-Endüstri Merkezi’nin (YEM) mimarlık ve yapı sektöründe ekoloji, sürdürülebilirlik, çevre dostu binalar ve uygulamalar konularında başarıyla sürdürdüğü EKODesign Konferansı’nın beşincisi, 12 Nisan Perşembe günü YEM Etkinlik Salonu’nda yapıldı.
Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar’ın da katılımıyla gerçekleşen etkinlikte, bu yıl sadece yapı ölçeğinde değil, tasarımın her alanında sürdürülebilirlik tartışmaya açıldı.
Konferansın açılış konuşmasını yapan YEM Bilgi ve Organizasyon Grup Yönetmeni Banu Durmuşoğlu, tüm paydaşları sürdürülebilirlik konusu etrafında toplamak, bir iletişim platformu yaratmak ve bu alanda bir külliyat oluşturarak değişime ve gelişime katkı koymak amacıyla projelendirilen EKODesign konferanslarınının, arkadan gelen çalışmalara bir yol açtığına inandığını söyledi. 5 yılda 1500’e yakın izleyiciyle Türkiye’den ve dünyadan kendi alanlarında uzman, farklı disiplinlerden 57 konuşmacıyı buluşturan EKODesign konferanslarının pek çok konuyu ele aldığını, ancak en çok ‘bütünleşik yaklaşım’ kavramının öne çıktığını bildiren Durmuşoğlu, “Sürdürülebilirlik kavramının doğasında yer alan bu yaklaşımı, konuya farklı ölçeklerde ve uzmanlık alanlarından bakarak ortaya koymaya çalıştık. Tam da bu nedenle Yapı’nın Yeşil Zirvesi olarak başlayan konferans, beşinci yılında Tasarım’ın Yeşil Zirvesi olarak yoluna devam ediyor.” dedi.

Erdoğan Bayraktar:
“Kentsel dönüşüm, yeşil binaların da önünü açacak ve inşaat sektörünün gelişmesini sağlayacak”
Konuşmasında, Türkiye’nin gelişme gayretlerini de dikkate alarak daha duyarlı bir çevre ve şehirleşme yaklaşımı hedefiyle kurulan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın çalışmalarından örnekler veren Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, 1/100 bin ölçekli İl Çevre Düzeni Planlarının yüzde 90’ının tamamlandığını, böylece yola daha bilinçli devam edeceklerini kaydetti.

Dünyada şehirleşme oranının baş döndürücü bir hızla arttığını, Türkiye’de ise bu rakamın yüzde 70’lerle çok daha yüksek olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, ülkemizde sanayileşmeyle birlikte şehirlerde yaşanan yığılmanın denetimden yoksun, hesapsız ve düzensiz, enerji savuran gecekondulaşmayı da beraberinde getirdiğini anımsatarak, Bakanlıklarının önündeki en önemli meselenin kentsel dönüşüm olduğunun altını çizdi.
Türkiye’nin ciddi bir afet riski olduğunu ifade eden Bayraktar, “Afet riski altındaki alanları dönüştürmek önceliğimiz. Mülkiyet hakkı esastır; ancak yaşama hakkı daha önceliklidir.” diye konuştu. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Tasarısı’nın önemli bölümünün geçtiğini, 13. maddesinin de önümüzdeki günlerde kabul edilmesini beklediklerini belirten Bayraktar, riskli bölgelerin dönüşmesi için önemli adımlar atacaklarını, bunun Yeşil Binalar yapılmasının ve inşaat sektörünün gelişmesinin de önünü açacağını sözlerine ekledi.

Francesco Morace’den “Gelecek için Dört Model”
Erdoğan Bayraktar’dan sonra söz alan sosyolog, yazar, gazeteci ve Future Concept Lab’in kurucusu Francesco Morace de, “elzem ve sürdürülebilir”, “güven ve paylaşım”, “çabuk ve derin” ve “eşsiz ve evrensel” olarak adlandırdığı kavramlar üzerinden ekoloji ve sürdürülebilirlik temalarının sosyal bağlamda etkilerini irdeleyerek, gelecekte karşımıza çıkması muhtemel “sürdürülebilir eğilimler”den bahsetti.

Morace, geleceğin modasının yüksek kaliteli, kişiselleştirilmiş ve düşük maliyetli olacağını söyledi. 1980’li ve 90’lı yıllarda her şeyi trendlerin belirlediğini, ancak ömürlerinin 5 yılla sınırlı olduğunu kaydeden Morace, şu anda ise belirleyici olanın daha uzun ömürlü paradigmalar olduğunu söyledi. “Sürdürülebilirlik de bu paradigmalardan biri.” diyen Morace, bu yeni ortamda insanların hayatı anlamasının çok önemli olduğuna işaret ederek, bugün tasarım açısından yaşam olgularını duygularımızla anlayabildiklerimizle, mantığımızla anlayabildiklerimizin karşılaştırmasının oluşturduğunu ifade etti. Morace, etiğin ve estetiğin birlikte ele alınmasının da sürdürülebilirliğin bir başka yolu olduğunu aktardı.

5. EKODesign Konferansı’nın sürdürülebilirlik gündemine farklı bakış açılarıyla eleştirel yaklaşımların öne çıktığı bölümlerinden “Sürdürülebilirliğe Eleştirel Yaklaşım 2: Geleneksel, Çağdaş, Çağ Ötesi” oturumu, TMMOB Mimarlar Odası, Koruma ve Restorasyon Uzmanları ve ICOMOS Türkiye Milli Komitesi üyesi Mimar Prof. Dr. Emre Madran ve Akdeniz Üniversitesi İç Mimari ve Çevre Tasarımı Bölümü’nden Orman Mühendisi Prof. Dr. Tuncay Neyişçi’yi biraraya getirdi.

İlk olarak söz alan ve konuşmasına ekoloji kavramıyla geleneksel mimarlık arasındaki ilişkiyi sorgulayarak başlayan Emre Madran, eğer sürdürülebilirlik gelecek kuşakları düşünerek, kaynakları akılcı kullanarak, insan gereksinimlerine uygun ve doğa ile uyumlu bir çevre yaratmaksa; bunun geçmişte geleneksel mimarlık ile zaten yapıldığını, hatta bu yaklaşımın Roma döneminde Vitruvius tarafından açıkça ifade edildiğini, dolayısıyla sürdürülebilirlikten bahsederken bunun yeni keşfedilmiş bir kavram olarak sunulmasının yanlışlığına işaret etti. Bugünün kentinde hemen hepsi gözardı edilmiş olan topografya, iklim gibi doğal verilerin geleneksel mimarlığın toplumla birlikte biçimlendiricisi olduğunu ve bunların da çevreyle barışık bir anlayış için vazgeçilmez olduğunu belirten Madran, konuşmasını, “Eğer geleneksel mimarlığımızı yeterince sindirmiş olsaydık, bugün ekolojik ya da sürdürülebilir mimarlığı da çok farklı bir biçimde tartışıyor olurduk.” sözleriyle bitirdi.

Tuncay Neyişçi ise konuşmasına, sürdürülebilirlik kavramına ilişkin genel görüşlerin daha çok sorgulanmadan kabul edilen bilgilerden oluştuğunu gösteren bir örnekle başladı. Konferans izleyicilerine, cam ve plastik şişeden hangisinin daha çevreci olduğu sorusunu yönelten Neyişçi, “Çoğunuzun cam diyeceğini biliyorum; oysa hangisinin çevreye daha az zarar vereceği, daha çok bizim onları kullanış biçimimize bağlı.” dedi. Neyişçi, bu örnekten yola çıkarak, ekoloji ve ilgili birçok kavramın yeterince sorgulanmadan kabul edilmiş yargılarla tartışıldığını, bunda medyanın da büyük rolü olduğunu belirtti.

EKODesign Konferansı, atölye çalışmalarıyla sona erdi
EKODesign Konferansı, 13 Nisan Cuma günü düzenlenen atölye çalışmalarıyla sona erdi. Yeşil Bina danışmanlık ve mühendislik firması Altensis tarafından yürütülen yarım günlük ‘Sürdürülebilir Cephe Sistemleri’ atölyesi; sürdürülebilir cephe sistemleri konusunu, mimarlık, enerji verimliliği, günışığı, akustik, konstrüksiyon ve maliyet unsurları üzerinden ele aldı.

EKODesign 2012 Workshop programı kapsamında Material ConneXion İstanbul işbirliğiyle düzenlenen “Material ConneXion İstanbul Araştırma Çalıştayı: Mimarlık ve Malzemede Sürdürülebilir Tasarım” atölye çalışması da OBR Open Building Research kurucu mimarlarından Paolo Brescia’nın yürütücülüğünde gerçekleşti.

The Doors of Perception kurucusu John Thackara yönetimindeki ‘Büyüyen Biyo-Şehir’ atölye çalışması ise biyo-şehir konseptini anlamak, eylem için yeni dönem fırsatlarının farkına varmak ve diğer ilgili katılımcılarla ilişki kurmak amacıyla gerçekleştirildi.