Yeşil Bina Dergisi 1. Sayı (Mayıs-Haziran 2010)

48 YEfi‹L B‹NA / HAZ‹RAN 2010 MAKALE letme maliyetleri ile süreçleri yönünden de de¤erlendirilmelidir [4]. 2.1.1. ‹lk Yat›r›m Maliyetleri Yönünden De¤erlendirme Enerji verimlili¤ini art›ran sistemlerin, bi- nan›n ilk yat›r›m maliyetlerini art›raca¤› düflü- nülebilir. Örne¤in a) Do¤al havaland›rma, gece havaland›rmas›, free cooling yapabilmek için ilave ekipman ve otomatik kontrol sistemleri gerekir b) Yal›t›m, olmamas› durumuna göre ilave bir maliyet getirir c) Yenilenebilir enerji kaynaklar›n›n (günefl enerjisi sistemleri, rüzgar enerjisi, ›s› pompalar› vb.) projelere dahil edilmesi ilk yat›r›m› art›r›r d) Do¤al ayd›nlatma fotoelektrik sensörler, ilave kablolama, otomatik kontrol sistemlerini gerektirir e) HVAC sistemlerinde ›s› geri kazan›m sistemleri, de¤iflken debili sistemler ile bunlar›n otomasyonu vb. ilave yat›r›m gerektirir f) Bina otomasyon sistemleri ilave yat›r›m anlam›na gelir g) Az su tüketen s›hhi tesisat ürünlerinin fiyatlar› di¤erlerine göre daha pahal›d›r h) Sürdürülebilir bina tasar›m› için enerji analiz ve simülasyon programlar›, hesaplamal› ak›flkanlar dinami¤i (CFD) programlar›, optimizasyon programlar›, maliyet analiz programlar›na ihtiyaç olacakt›r; ki bunlar›n bir maliyeti vard›r i) Sürdürülebilir bina tasar›mc›lar›n›n emek ve zaman yükü artacak ve daha fazla bilgi birikimine ve araflt›rmaya ihtiyaç duyulacakt›r. Bunlar ise proje bedellerini art›racakt›r j) Bu tür özel sistemlerin tasar›m› için ilave dan›flmanl›k hizmetleri al›nmas› gerekecektir k) Yap›m aflamas›nda kirletici kimyasallar, mantar, bakteri vb. içermeyen malzemelerin seçilmesi gerekecektir; ve bu malzemeler di¤erlerine göre genellikle daha pahal›d›r l) Is› pompas›, buz tank› vb. ilave ekipmanlar›n yerli piyasadan temini mümkün olmad›¤› için bu ekipmanlar›n sat›nalma ve sat›fl sonras› hizmetlerinde ilave emek ve maliyet fark› gelecektir. Özetlemek gerekirse, binan›n enerji per- formans›n› art›ran sistemlerin ve çal›flmalar›n ilk yat›r›m maliyetlerini yükseltti¤i izlenimi do¤maktad›r. Ancak afla¤›da belirtildi¤i üze- re, gerçekte durum böyle de¤ildir. 2.1.2. ‹flletme Maliyetleri Yönünden De¤erlendirme Ömür boyu iflletme maliyetleri (fiekil 2’de flematik olarak özetlenmifltir) dikkate al›nd›- ¤›nda enerji verimlili¤ini art›ran sistemlerin toplamda daha düflük maliyetli olduklar› gö- rülür. Çünkü; a) Bu sistemler iflletmedeki enerji maliyetlerini büyük oranda azaltacakt›r. Örne¤in bina otomasyon sistemleri yüzde 15’lere, do¤al havaland›rma yüzde 30’lara (havaland›rma sistemi baz›nda), ayd›nlatmada gün ›fl›¤›n›n kullan›lmas› yüzde 60’lara (ayd›nlatma enerjisinde) varan oranlarda enerji verimlili¤i sa¤layabilmektedir. Ayr›ca, örne¤in pompalarda ve fanlarda ömür boyu maliyet içinde enerji maliyetlerinin oran› yüzde 90’lar mertebesindedir (ilk yat›r›m bedelleri yüzde 10’lardad›r) ve bu nedenle sistemlerin verimli cihazlardan oluflturulmas› çok önemlidir b) Binan›n ›s›tma, so¤utma ve havaland›rma enerji yükleri minimize edildi¤i için kazan, klima santralleri, pompalar, fanlar, so¤utma gruplar›, kuleler, borulama ve hava kanallar›n›n kapasiteleri düflecektir. Bu ise klasik sistemlere göre çok daha az ilk yat›r›m maliyeti anlam›na gelmektedir c) Bina ömürlerinin en az 40-50 y›l, binalarda kullan›lan tesisat sistemlerinin teknolojik ömürlerinin ise 20-25 y›l oldu¤u dikkate al›n›rsa, yüksek verimli sistemlerin ömürleri boyunca tükettikleri fiekil 1: Bina ömür boyu maliyetini oluflturan bileflenler [4].