Yeşil Bina Dergisi 1. Sayı (Mayıs-Haziran 2010)

49 HAZ‹RAN 2010 / YEfi‹L B‹NA fosil tabanl› yak›t tüketimi azalacakt›r d) Enerjinin yüzde 70’ten fazlas›n› ithal eden ve buna 2009 y›l› itibariyle 40 milyar $’›n üzerinde ödeme yapan ülkemiz için bu gibi yat›r›mlardan elde edilebilecek tasarrufun parasal de¤eri 5 milyar $/y›l’›n üzerinde olacakt›r. Ayr›ca, çevresel etkiler de azalacakt›r. Bu nedenle yönetmeliklere zorlay›c› hükümler konularak bu gibi sistemlerin seçim tercihi mal sahiplerine b›rak›lmamal›d›r e) Bu sistemler binalara de¤er katar, kullan›c› memmuniyetini ve ifl verimlili¤ini art›r›r, sa¤l›k harcamalar›n› azalt›r f) Bu sistemler mevcut binalar›n renovasyonlar›nda da çok yararl› olacakt›r g) Uluslararas› Müflavirler Federasyonu (FIDIC)’na göre binalara iliflkin temel maliyet oranlar› afla¤›daki gibidir. • Müflavirlik ve mühendislik hizmetleri: 0.1 • ‹nflaat maliyetleri: 1.0 • Ömür boyu iflletme ve bak›m: 5-10 • Kiralama maliyetleri: 100-200 Görüldü¤ü üzere binan›n ömrü boyunca iflletme ve bak›m maliyetleri, bu sistemlerin yap›m maliyetlerinin 5-10 kat› olabilmekte- dir. Bu durum, yaln›zca ilk yat›r›m maliyetle- rine göre karar verilmemesini ve dolay›s›yla ömür boyu maliyetin optimize edilmesi ge- rekti¤ini gösterir. (Ne yaz›k ki ülkemizde ta- sar›m süreci bu flekilde ifllememektedir. Ör- ne¤in, mimari proje yar›flmalar› incelendi¤in- de, enerji tüketimi ve konfor, de¤erlendirme kriterleri içinde genellikle yer almamaktad›r. Ayr›ca, özellikle binay› satmak veya kirala- mak amac›yla yapanlar, ilk yat›r›m maliyetle- rini düflük tutmaya çal›flmaktad›rlar. Bir bafl- ka ifadeyle, binan›n ömrü boyunca tüketti¤i enerjiyinin bedeli kullan›c›n›n cebinden ç›kt›- ¤› için, bu husus di¤erleri taraf›ndan göz ar- d› edilmektedir. Tasar›m bedellerinin düflük- lü¤ü, uzmanlaflmaya de¤er verilmemesi, di- siplinler aras› iflbirli¤inin yeterince sa¤lanama- mas› ve tasar›ma yeterli zaman ayr›lamamas› da buradaki di¤er önemli problemlerdir). 2.2. ‹ç Çevre Kalitesi Yukar›da belirtildi¤i üzere yüksek perfor- mansl› bir binan›n ön flart›, insan memmuni- yeti ve çal›flmada verimlili¤in yüksek olmas›- d›r. Çal›flanlar›n büyük bir ço¤unlu¤u için fiz- yolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel rahats›z- l›klar› en aza indiren ortam, kaliteli bir iç çev- re olarak tan›mlan›r. Konfor, fizyolojik aç›dan insan›n çevresine minimum düzeyde enerji harcayarak uyum sa¤layabildi¤i ve psikolojik aç›dan çevresinden hoflnut oldu¤u koflullar olarak kabul edilir. ISO 7730 standard›nda konfor flartlar›, sa¤lanan koflullar›n, içerideki insanlar›n en az yüzde 80’i ve ASHRAE Stan- dart 55’te yüzde 90’› taraf›ndan kabul edildi- ¤i öngörüsüyle belirlenmektedir [Çakmanus]. Binalarda iyi bir ‹ç Çevre Kalitesi için [4,5]; • D›fl hava kalitesinin ve taze hava miktar›n›n art›r›lmas› • ‹nflaat malzemelerinde sa¤l›¤a zararl› olmayan madde ve boyalar›n kullan›lmas› • ‹çerideki kimyasal ve kirletici kaynaklar›n›n kontrolü • Kombi, flofben gibi cihazlar›n iç mekanlarda kullan›lmamas› • Mantar oluflumu gibi problemleri önlemek için nem kontrolü yap›lmas› • Termal konfor (s›cakl›k, nem, ortam hava h›z›, ortalama ›fl›n›m s›cakl›¤› vb.) sa¤lanmas› • Gün ›fl›¤› al›nmas› ve iyi bir manzaraya sahip olunmas› • Gürültünün önlenmifl olmas› gibi faktörler önemli olmaktad›r. fiekil 2: Bina ömür boyu maliyetinin flematik olarak gösterilmesi [4]