Yeşil Bina Dergisi 4. Sayı (Kasım-Aralık 2010)

25 ARALIK 2010 / YEfi‹L B‹NA kinebiliyor. Bu da hem iflverenin hem de da- n›flman›n iflini zorlaflt›r›yor. En do¤rusu, yat›- r›mc›lar›n Yeflil Bina yapmaya en bafl›ndan, tasar›mc›y› dahi seçmeden, hatta fizibilite aflamas›nda karar vermesi ve öyle bafllamas›.” “‹nflaat aflamas›na gelindi¤inde iflin içine inflaatç› giriyor. Elektrik yüklenicisi, cepheci, mekanik yüklenici ifle ayr› giriyor. Bütün bunlar›n koordinasyonunu sa¤lamak, yap- t›klar›n› denetleyip eksik ya da yanl›fl yap›lan bir fley varsa bunlar› da rapor halinde suna- bilmek gerekiyor. Bunlar bizim proje yöneti- mi sürecinde de her zaman yapt›¤›m›z akti- viteler ama bir Yeflil Bina dan›flman›n›n tek bafl›na yapmas› zor. Bu nedenle bir ekip mant›¤› içerisinde çal›fl›p, sürdürülebilir pro- je yönetimi kavram›n› özümseyen firmalar›n gelecekte daha avantajl› olaca¤›n› düflünü- yorum. Bizim de tüm amac›m›z kendimizi sürekli gelifltirerek bu ifli en iyi flekilde müfl- terilerimize sunabilmek.” “Türkiye’de inflaat sektöründe, özellikle küçük ve ortak ölçekli yükleniciler çok da ni- telikli ifl yapm›yorlar. Türkiye’de 15-20 tane dünya çap›nda ifl yapan firma sayabilirsiniz ama her projede de böyle gruplarla çal›flam›- yorsunuz. Bir de projenin öncesinde kaz› hafriyat gibi ifller var ki, bu aflamalarda da muhatap oldu¤unuz insanlar›n konuyla hiç ilgisi yok. Bir kamyoncuya; ‘Kaç kilometre yol gittin? Topra¤› nereye döktün? Arac›n ne kadar benzin harcad›?’ deyince cevap alamayabiliyorsunuz. Bütün bunlar olay› da- ha da zorlaflt›r›p karmafl›klaflt›r›yor ve Yeflil Bina dan›flman›n›n ifl yükünü artt›r›yor.” Yasal bir zemin olmamas› s›k›nt› yarat›yor “Türkiye’de bu konuda yasal bir zemin olmamas› da s›k›nt› yarat›yor. Bina Enerji Performans› Yönetmeli¤i haricinde bir Yeflil Bina standard› veya teflviki ne yaz›k ki henüz yok. Bu konuda ÇEDB‹K (Çevre Dostu Yeflil Binalar Derne¤i) önemli bir otorite ve elin- den geleni yap›yor; ama biraz daha h›zl› ve atak davranmak ve devlet deste¤ini sa¤la- mak laz›m. Yoksa yap›lan çal›flmalar havada kal›r.” “Baz› bak›mlardan LEED baz› bak›mlar- dan da BREEAM Türkiye’ye daha uygun. ÇEDB‹K’in BRE ile yapm›fl oldu¤u bir iyi niyet anlaflmas› var; BREEAM’in Türkiye’ye adap- tasyonu sürecindeyiz. BREEAM Türkiye’ye adapte edilirse daha fazla yayg›nlaflaca¤›n› düflünüyorum.” Yeflil Bina’n›n maliyeti, ne hedeflendi¤ine ba¤l› “Amerika’da Yeflil Bina maliyetinin, top- lam maliyetin yüzde 1,5’la 3’ü aras›nda de- ¤iflti¤i söyleniyor. Ama bunlar zaten belirli kalitesi olan binalar. Türkiye’ye gelince, ma- liyet fark›n› belirlemek için öncelikle ne he- defledi¤inize bak›lmal›. E¤er, bir binay› ger- çekten A+ bir ofis binas› yapmak için yola ç›- karsan›z, yüzde 1 bile ç›kabilir. Örne¤in bi- zim Unilever projesinde oldu¤u gibi. Biz ora- da Yeflil Bina olmasayd› dahi ayd›nlatma otomasyonundan enerji etkin armatür kulla- n›m›na, ya¤mur suyunun toplanmas›ndan havaland›rmada kullan›lan mekanik ekip- manlar›n belirli bir verimlili¤in üstünde seçil- mesine kadar birçok kriteri zaten flartname- nin içine koymufltuk. Bu nedenle çok da farkl› bir fley yap›lmad›. Ekstra olarak günefl panelleri adapte edildi, ya¤mur suyu deposu büyütüldü, malzeme seçiminde biraz daha ekstra maliyetlerle daha çevre dostu malze- meler seçildi ve baz› elektromekanik iyilefltir- meler yap›ld›. Böyle olunca da maliyet fark› yüzde 1 bile ç›kmad›. Ama s›radan bir apart- man› veya ofisi nas›l Yeflil Binaya dönüfltüre- biliriz derseniz, orada maliyet fark› hedefle- di¤iniz sertifika seviyesine göre yüzde 5 de ç›kabilir. yüzde 10 da.” Maliyet hesaplan›rken, Yeflil Binalar›n getirileri de göz önünde bulundurulmal› “Bizim birkaç ay önce teknik de¤erlendir- mesini yapt›¤›m›z bir otel projesi vard›. Bun- dan yaklafl›k 3-4 y›l önce kojenerasyon koy- maya karar vermifller ve maliyetini ne kadar sürede karfl›layaca¤›n› araflt›rm›fllar. 5 y›lda yat›r›m maliyetinin geriye dönece¤i ortaya ç›km›fl. Kojenerasyon yap›ld›ktan sonra ise yaklafl›k 2,5 y›lda ilk yat›r›m maliyetini ç›kar- d›¤› gibi, bugün flebekeye enerji sat›yorlar. Bu da otelin iflletme maliyetlerini ve enerji maliyetlerini afla¤› çekiyor. Bunun gibi bir- çok örnek vermek mümkün. Bu tarz farkl› ve yenilikçi uygulamalarla iflletme ve enerji ma- liyetlerini afla¤› çekebiliyorsunuz. Maliyet hesab› yap›l›rken tek yönlü bak›lmay›p, bun- lar da göz önüne al›nmal›.” “Bu avantajlara, Yeflil Binalar›n insanlar›n ifl ortamlar›ndaki motivasyonlar›n› art›rd›¤›n› da eklemeliyiz. Çünkü Yeflil Bina’da daha çok gün›fl›¤›ndan yararlanabiliyorsunuz, da- ha etkin ayd›nlatma yapabiliyorsunuz, hava kalitesi daha iyi, ›s›tma-so¤utma daha iyi, ki bu da geçifl mevsimlerinde hasta olma riski- ni azalt›yor. Böylelikle çal›flanlar›n verimi de art›yor.” Sertifikal› malzeme konusunda s›k›nt› var “Türkiye’de Yeflil Binaya uygun çevre dostu yap› malzemesi alternatifi çok de¤il. Geçmifl projelerimizde konuda s›k›nt›lar ya- flad›k. Ama art›k üreticiler bu konuya bir fle- kilde vak›f olmaya bafllad›lar. Bugün Türki- ye’nin büyük malzeme üreticilerine gidin, belki 10 tanesinden 9’u ‘malzememizi nas›l çevre dostu malzeme yapar›z’ diye araflt›rma yap›yordur. Bu konu tüm üreticilerin ilgilisini çekti ve çok h›zl› bir flekilde gelifliyor. Ancak, LEED ya da BREEAM sertifikal› malzeme ko- nusunda hala s›k›nt› var. Baz› konularda it- hal malzeme kullanmak zorundas›n›z. Bu da tabii ki sertifikalar›n ‘yerli malzeme kullan’, ‘ülke ekonomisini canland›r’, ‘tafl›mac›l›k kaynakl› CO 2 emisyonlar›n› azalt’ söylemleri ile çelifliyor. Bu nedenle de projeler malzeme kredilerinden yüksek puanlar hedefleyemi- yor.” Ülkemize özgü bir Yeflil Bina de¤erlendirme sistemi, ekonomik ve sosyal konular› da içermeli “Ülkemiz, geliflmekte olan bir ülke ola- rak, bir yandan çevre korunumu, çevre dos- tu binalar ve kentler, çevre dostu ulafl›m ve CO 2 emisyonlar›n›n azalt›lmas› gibi konular- da çal›flmalar yaparken, madalyonun öteki yüzünde niteliksiz bir yap› sto¤u, düflük ya- flam standard›na sahip bireyler, ekonomik ve sosyal sorunlar ile bo¤ufluyor. Bu neden- le ülkemizde gelifltirilecek bir Yeflil Bina de- ¤erlendirme sistemi, çevresel konular›n yan› s›ra ekonomik ve sosyal konular› da içerme- li ve bunlar ‘sürdürülebilir bina de¤erlendir- me sistemleri’ ad›n› almal› diye düflünüyo- rum. Ülkenin co¤rafi ve bölgesel koflullar›n›n göz önüne al›nd›¤› bir de¤erlendirme siste- mi olmal›.”