Yeşil Bina Dergisi 1. Sayı (Mayıs-Haziran 2010)

61 HAZ‹RAN 2010 / YEfi‹L B‹NA her duman zonu en fazla 1.600 m 2 alana denk düflen, ancak bir kenar› 60 metreyi geçmeyen yang›n zonlar› oluflturularak, yu- kar›dan afla¤›ya en az 1 metre sarkan ve ge- rekti¤inde aç›labilen duman perdeleri ile bö- lünerek, her alandaki duman yüküne göre hesaplanan Duman Damperlerinin aç›lmas›y- la tahliye edilmelidir. fiekil 4’te görüldü¤ü gibi Duman Tahliye damperleri, korunan alanlarda eflit bir da¤›- l›mla ve her 200 m 2 alana bir adet düflecek flekilde, aç›kl›¤›n alan› da hesaplanarak yer- lefltirilirler. Yan bina uygulamalar›nda en az 5 metre uzakl›kta, aralar›nda en fazla 20 met- re, en az 4 metre; kenarlardan en fazla 10 metre, en az 5 metre uzakta olmal›d›r. Yan duvar uygulamalar›nda en az karfl›l›kl› 2 du- varda olmal›d›r; ancak, her 4 tarafa uygun adetlerde yerlefltirilmesi çok daha iyi bir uy- gulamad›r. Duman ve Is› Tahliye Havaland›r- ma hesaplamalar› projelerde makine mühen- disli¤inin bir görevi olup, uygulamalarda sprinkler sistemleri varsa, bu da alan hesap- lamas›nda dikkate al›nan bir parametredir. En çok sorulan sorulardan baz›lar›na pra- tik bilgilerle cevap verirsek, Duman ve Is› Tahliye Sistemleri uygulanan binalarda taze hava beslemesi yang›n› körüklemez ve fiekil 5’te sadece egzoz edilen duman›n yerine ha- va besler, duman› öteler ve insanlar›n nefes alabilmesi ve kaç›fl› için temiz hava ve görü- flün aç›k oldu¤u alan sa¤lan›r; ki itfaiye gö- revlileri yang›n›n oda¤›na yaklafl›p yak›ndan ve güvenli bir flekilde mücadele edebilsinler. Temiz havan›n da dumanla birlikte kaçma- mas› ve cereyan olmamas› için duman dam- perlerinin aerodinamik aç›kl›klar›n›n hesapla- n›p proje de¤erleri içinde verilmesi gerekir. Hesaplamalar sonucu toplam ne kadar aç›kl›k ve kaç adet ünite kullan›laca¤› konu- su ilk tasar›m ve bütçeleme için çok sorul- makta olup, mühendislikte pratik bilgilere dayanan, parmak hesab› denilen yönteme göre, duman yüküne ve riske göre, uzmanla- r›n hesaplamalar› sonucu toplam çat› alan›- n›n yüzde 1-3 aras›nda toplam Tahliye Dam- peri aç›kl›k alan› ç›kabilir; ve bu ç›kan de¤e- rin 200 m 2 alana bölünmesiyle ünite say›s› ve her bir ünitenin büyüklü¤ü ve yaklafl›k bütçe- si konular›nda kabaca hesap yap›labilir. fiekil 6’de görüldü¤ü gibi, yan-duvar uy- gulamalar› ve yan duvarlardan taze hava gi- rifl damperleri ile gerekli hesaplamalar yap›la- rak uygulanan projeler vard›r. Çok katl› uy- gulamalarda veya de¤iflik mimarilerde bu çö- zümler gereklidir. 2. Enerji tasarrufu için en do¤al kaynak olan “Gün Ifl›¤›”n›n kullan›lmas› ve elektrikle ayd›nlatma masraflar›n›n düflürülmesi: Bir y›l›n yüzde 85 zaman›nda, sabah 8 ile akflam 5 aras›nda ayd›nlanma için bile yeteri kadar gün ›fl›¤› kullan›ma haz›rd›r. Bu ›fl›¤› sa- dece bina içine göndermemiz ve uygun bir ayd›nlanma sistemi kurmam›z gerekmekte- dir. Bu ifllev için dom fleklindeki uygulama- lar›n yan›nda, farkl› malzemelerden yap›lm›fl ve farkl› ifllevlere sahip ürünler, ›fl›k galerileri ve aç›labilir atriumlar kullan›l›r. Bu konu ve cam ile polikarbonat ürünlerdeki geliflmeler ve renkler ayr› bir makale konusudur. 3. Havaland›rma sisteminin “Do¤al Havaland›rma” yoluyla yükünün azalt›lmas› ve mekanik havaland›rman›n optimizasyonu: Mevsimin uygun ve d›fl havan›n do¤al ha- valand›rma için uygun oldu¤u mevsimlerde Duman Tahliye Sistemlerinin havaland›rma amaçl› olarak kullan›lmas› mekanik havalan- d›rma yüklerini azaltarak enerji tasarrufu yapmam›z› sa¤lar. Kontrol Panelleri Bu sistemler için özel olarak imal edilmifl ve fonksiyonlarla donat›lm›fl Kontrol Panelle- ri vas›tas›yla aç›l›p kapat›l›rlar. Aç›k oldu¤u zamanlarda ya¤mur sensörü ile donat›larak, otomatik kapanmas› sa¤lanabilir. Manuel aç- ma/kapama dü¤mesi yan›nda duman ve ›s› alg›lama dedektörleri do¤rudan ba¤lanabil- mektedir. Kontrol panelleri 24 V DC ak›mla çal›flan kuru tip akülerle donat›lan elektrik kesilmesinde gerekli enerjiyi sa¤layan kendi kendine sarj olacak düzene¤e sahiptir. 4. Fotovoltaik uygulamalarla entegre üniteler ile enerji üretimi: Yeni uygulamalarda Resim 3 ve 4’te görül- dü¤ü gibi havaland›rma sistemleri, fotovolta- ik uygulamalarla entegre edilebilmektedir. fiekil 4: Duman ve ›s› kontrol sistemi çat› yerlefliminde pratik bilgiler fiekil 5: Duman tahliye ve taze hava besleme damperleri fiekil 6: Duman ve ›s› kontrol havaland›rma damperleri yan duvar uygulamalar› fiekil 7: Kontrol paneli sistem flemas› ve kontrol paneli Önerilen minimum uzakl›k >5 metre