Yeşil Bina Dergisi 46.Sayı (Kasım-Aralık 2017)

yesilbinadergisi.com Yeşil Bina / Kasım - Aralık 2017 21 her zaman yenilenebilir enerji uygulama teknolojilerine yer vermelidir. Son zamanlarda güneş enerjisi denildiğinde, gözönüne yalnızca PV ve uygulamaları gelmektedir. Güneş ener- jisinin temel uygulamaları ve ülkemiz- deki uygulama çeşitliliğinin artırılması önemlidir. Yeni kent yerleşim yerlerinde şehir planlamasında güneş enerjisi ve diğer yenilenebilir enerji kullanımlarının ve uygulanabilirliğinin gerçekleştirilmesi için “Uydu Güneş Kent”leri oluşturulmalı, bölgesel araştırma merkezleri kurulmalı ve performansları ile üretkenlikleri sür- dürülebilir olmalıdır. Antalya, Diyarbakır, Mersin gibi illerimizde gerçekleştirilen güneş evi, güneş parkı vb. uygulamalar, ülke genelinde bilinçlenme ve duyarlılık- ların geliştirilmesi anlamında yaygınlaş- tırılmalıdır. Mevcut olanların da güncel ve yenilenebilir yapısı geliştirilerek sür- dürülmelidir. NZEB (Yaklaşık Sıfır Enerjili Bina) yaklaşımlarında, güneş enerjisinin her tür uygulamasının (aktif ve pasif) önemi büyük olup, bu tür projelendirmeye ağırlık verilmelidir. Tematik araştırma merkezleri ile akre- dite olmuş araştırma laboratuvarları üni- versiteler; kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör arasında köprü işlevi üstlenen, bilimden, üretimine kadar gerçekleşen değer zincirinde bilgi akışını zamanında ve kesintisiz olarak sağlayan, ilgili kurum ve kuruluşlar arasında sürdürülebilir işbir- liği sağlamalıdır. Güneş ve rüzgara dayalı elektrik üreti- minde yerli ekipman kullanımını destekle- mek için açılan YEKA ihalelerini, bu doğ- rultuda atılmış bir adım olarak değerlen- direbilmek için, bütüncül bir strateji, plan, program ve eylem planın varlığı ve YEKA uygulamalarının, böylesi planlı bir prog- ram ve yapılanmanın bir bileşeni olması gerekir. Güneşe dayalı elektrik üretimi için gerekli ekipman (silikon, ingot, hücre, modül, inverter, cam, eva, backsheet, ribbon, bağlantı kutusu) ve çeşitli tamam- layıcı mamullerin tümünün Güneş YEKA ihalesini üstlenen şirketler tarafından imal edilmesi mümkün değildir. YEKA ihalesini alan imalatçı firma ve iş ortaklarının da içinde yer alacağı çok sayıda tasarımcı/ imalatçının ortak çalışmaları ile mümkün olabilecektir. Gelişmiş ülkelerde güneşten elekt- rik üretimi çatı ile başlamasına rağmen ülkemizde sahada üretimle başlamıştır. Çatının kullanılması ile ilgili mevzuat kolaylaştırılmalı ve bu konudaki engeller kaldırılmalıdır. Enerjinin üretildiği yerde tüketilmesi, kayıplar açısından önemlidir. Ülkemizin de imzaladığı anlaşmalarla (Paris Antlaşması vb.) taahhüt altına girdiği ve dünya genelinde düşünüldü- ğünde “Küresel Isınma” probleminin çözümünde anahtarların en önemlilerin- den olan “Yenilenebilir Enerjilere” bakışın doğru saptanması gerekir. Güneş enerjisi ve diğer enerjilerin kullanımı, enerji verim- liliği ile bir bütün olarak ele alınmalıdır. Yoğun dışa bağımlılık, artan enerji faturaları, teminde aksama ve sıkıntılar nedeniyle enerji, ülkenin güvenliği için bir sorun kaynağı ve gelişmenin ve bağımsız- lığın önündeki en önemli engellerden biri de olabilir. Güneş enerjisinin bina ısıtma- sında ve soğutulmasında ve endüstriyel proseslerde kullanılması, ithal enerjinin azaltılması için çok önemlidir. Türkiye’de teşvik edildiği takdirde ısıtma sistemleri desteklenerek ithal doğalgaza olan bağım- lılığımızı azaltabilmek mümkündür. Güneş, rüzgar ve jeotermale dayalı elektrik üretiminde yerli ekipman kul- lanımını desteklemek gerekir. “Güneş, Rüzgar ve Jeotermal Enerjiye Dayalı Yerli Enerji Ekipmanları İmalatı” Strateji Belgeleri; kısa, orta ve uzun vadeli Plan ve Programlar ve Eylem Planları, ilgili kamu otoriteler tarafından desteklenmeli ve uygulanmalıdır. Böylece yerli enerji ekipman üretimi kümelenmeleri, enerji ekipmanları imalatı özel ihtisas OSB’leri vb. uygulamalarla da güçlendirilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır. Yenilenebilir enerjiler ve özellikle güneş enerjisi konularında eğitime, tüm öğretim safhalarında (ilk, orta, lise ve üni- versite) gereken önem verilmeli, temel kitap vb. çalışmalar yapılarak, sürekli yenilenmelidir. Üniversitelerde “Güneş Enerjileri ve Uygulamaları” gibi zorunlu ve/veya seçimli derslere gerekli ağırlık verilmelidir. Bölgesel seçili, yenilikçi araştırma merkezleri kurulmalı ve performansları ile ürettikleri sürdürülebilir olmalıdır. 2016 yılı sonu itibariyle üniversitelerde kurulmuş olan ve ağırlıklı olarak sağlık, havacılık, uzay, bilgi ve iletişim, makine- imalat, savunma ve nano teknoloji alan- larında faaliyet gösteren 76 adet tematik araştırma altyapısı ile kamu kurumlarında kurulmuş olan 16 adet enstitü ve araş- tırma merkezi bulunmaktadır. Bunlardan yaklaşık 14 adedi enerji alanında faaliyet göstermektedir. Yenilenebilir enerji alanında bu tür tematik araştırma merkezleri ülke gene- linde iyi planlanarak yaygınlaştırılmalıdır. Ülkemizde öncül altyapılar kapsamında Biyokütle Enerji Sistemleri ve Teknoloji Merkezi (BESTMER) ise, enerji ve çevre alanında tematik araştırma merkezi olarak nitelendirilmektedir. Bu gibi merkezler artırılmalı ve koordineli bir şekilde çalış- maları desteklenmelidir. Gelişmiş ülkeler fotovoltaik panellerin Ar-Ge faaliyetlerine önemli bütçeler ayır- maktadır. Üretim safhası için araştırma- cılar yeni teknikler üzerinde çalışmalar yapmakta ve bu çalışmalar sonucunda fotovoltaik panellerinin verimlerinde artış sağlanmaya çalışılmaktadır. Ülkemizde de Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi, rekabet öncesi işbirliği ve benzeri model- lerle çeşitli üniversitelerdeki çalışmaların koordine edilmesi ve bu konudaki kaynak israfının önüne geçilmesi yararlı olacaktır. Ar-Ge alanında çalışacak mühendis ve diğer personelin yetiştirilmesine yönelik planlamalar yapılmalıdır. TÜBİTAK vb. kuruluşlarımız, öncelikli proje çağrılarında