Yeşil Bina Dergisi 4. Sayı (Kasım-Aralık 2010)

28 YEfi‹L B‹NA / ARALIK 2010 mesi ve LEED, BREEAM gibi sertifikalara sa- hip bina say›s›n›n çok k›sa bir sürede katlana- rak artmas› bunun göstergelerinden biridir. Konumuz olan enerji modellemesi, 1970’lerde ortaya ç›kan bir disiplindir ve son zamanlara kadar akademik camia d›fl›nda fazla yer bulmam›flt›r. Ancak binalarda ener- ji verimlili¤i konusunun geliflmesi ve enerji modellemesi yoluyla iflletme maliyetlerinin önemli oranda azalt›labilir hale gelmesi, enerji modellemesini bina tasar›m ve iflletme- sinde s›kl›kla kullan›lan bir araç haline getir- mifltir. K›saca enerji modellemesi, bir binan›n bilgisayar ortam›nda soyut bir modelinin ya- rat›lmas› ve bilgisayarlar›n hesaplama gücün- den yararlanarak bu modelin çeflitli deneyle- re tabi tutulmas›d›r. Enerji simülasyonu da diyebilece¤imiz bu analizlerin esasen di¤er mühendislik dallar›nda yap›lan ve karmafl›k bir sistem içerisinde bir veya birden fazla pa- rametrenin de¤ifltirilmesi ile sonuçlar›n anali- zini sa¤layan simülasyon çal›flmalar›ndan faz- la bir fark› yoktur. Binalarda enerji tüketimi “mekanik sis- temler”, “elektrik sistemleri”, “bina kabu¤u- nun özellikleri” gibi önceden tahmin edilebi- len alt sistemler ile atmosfer koflullar› ve bina sakinlerinin davran›fllar› gibi önceden tahmi- ni zor olan olgular›n bir araya gelmesi ve kar- fl›l›kl› etkileflimi sonucu meydana gelmekte- dir. Ortaya ç›kan son derece karmafl›k ve ola- s›l›klara dayal› sistemin güvenilir bir analizinin yap›lmas› sadece simülasyon yoluyla olabil- mektedir. Örne¤in bir ofis binas›n›n senelik enerji tüketimi konusunda bir fikir elde etmek için haz›r mühendislik denklemleri mevcut de¤il- dir. Sistemleri ayr› ayr› incelemek de iyi bir sonuç vermeyecektir; çünkü sistemler aras›n- daki etkileflimlerin mutlaka dikkate al›nmas› gerekmektedir. Burada bir parantez açarak, enerji model- lemesinin bina enerji tüketimlerinin bire bir tahmini için de¤il, bina performanslar›n›n farkl› alternatifler aras›nda karfl›laflt›r›lmas› için kullan›m›n›n yayg›n oldu¤unu belirtmek gerekir. Tüm enerji modellemesi çal›flmalar›, ne kadar detayl› yap›l›rsa yap›ls›n, varsay›mlar içerir. Bu varsay›mlar›n gerçek hayatta önce- den tahmin edilemez farklar göstermeleri (örne¤in k›fl aylar›n›n sert geçmesi veya çal›- flanlar›n baz›lar›n›n odalar›ndaki termostatla- r› çok yüksek seviyelere ayarlamalar›) normal- dir ve bu sebeple enerji modellemesinin so- nucunda kesin enerji tüketim bilgileri bekle- mek do¤ru bir yaklafl›m olmayacakt›r. B ina sahiplerinin ve iflletmecilerinin son senelerde karfl›laflt›klar› enerji maliyet- lerindeki sürekli art›fl, yap› sektörünü daha az enerji tüketen çözümler yaratmaya itmifltir. Ayn› zamanda toplam enerji kaynak- lar›n›n yüzde 40’›n›n binalar taraf›ndan tüke- tildi¤i gerçe¤i, fosil kaynakl› enerji tüketimin- den ortaya ç›kan çevresel problemlerin ve se- ra gaz› sal›mlar›n›n azalt›lmas› için yap› sek- törüne önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Binalar›n kullan›m ömürlerinin uzunlukla- r› da, yat›r›m s›ras›nda al›nacak enerji verim- lili¤i önlemlerinin uzun vadeli ve yads›nama- yacak boyutta etkilerinin olmas›na yol aç- maktad›r. Bundan seneler sonra bugünün konvansiyonel enerji kaynaklar›n›n maliyetle- rinin katlanarak artm›fl olaca¤› riski, bu kon- vansiyonel kaynaklar› kullanarak iflleyen bir binan›n gelecekteki flartlar da göz önüne al›- narak tasarlanmas›n› kaç›n›lmaz k›lmaktad›r. ‹flte bu sebeplerle binalarda enerji verimli- li¤i, ülkemizde de olmak üzere tüm dünyada en h›zl› geliflen konulardan biri haline gelmifl- tir. Geçmiflte sadece çevreci hassasiyetlere sahip mimarlar›n e¤ildi¤i bu konu, bugün in- flaat sektörünün tüm oyuncular›n›n ana gün- dem maddesi haline gelmifl bulunmaktad›r. Dünya çap›nda Yeflil Bina hareketinin gelifl- Bina Tasar›m ve ‹flletmesinde Enerji Modellemesinin Kullan›m› Ömer Moltay / LEED AP - Mimta Mimarl›k TEKN‹K