Yeşil Bina Dergisi 1. Sayı (Mayıs-Haziran 2010)

51 HAZ‹RAN 2010 / YEfi‹L B‹NA HRAE 90.1 standard›nda çok daha küçük U de¤erlerinin kullan›lmas› öngörülmektedir. Bu standart ayr›ca yap› malzemelerinin ter- mal performanslar›n›n belgelendirilmesini, bu yoksa tutana¤a ba¤lanmas›n› flart kofl- maktad›r. Benzer flekilde, Almanya’da örne- ¤in ZUB binas›nda, d›fl duvarlarda 0.11 W/m 2 K, çat›da 0.16 W/m 2 K, pencerelerde 0.80 W/m 2 K, toprak alt› duvarlarda 0.26 W/m 2 K (ortalamada 0.32 W/m 2 K) de¤erleri kullan›lm›flt›r [9]. Tipik bir ofis binas›nda y›ll›k enerji tüketimi 100-150 kWh/m 2 y›l iken bu binada söz konusu de¤er 40 kWh/m 2 y›l ola- rak verilmektedir. Ayr›ca bu binan›n ilk yat›- r›m maliyetinin geleneksel ofis binalar›ndan daha fazla ç›kmad›¤› da belirtilmektedir. Bu- nun nedeni, mükemmel cephe performans› ve havaland›rmada ›s› geri kazan›m sistemle- ri kullan›lmas› ile pik yüklerin azalmas› sonu- cu ›s›tma, so¤utma ve havaland›rma sistem- lerinin kapasitelerinin düflmesi nedeniyle da- ha bafltan bir avantaj getirmesidir. Di¤er yandan günümüzde yenilenebilir enerji teknolojilerinin bina uygulamalar› yay- g›nlaflmaktad›r. Bu teknolojilerin binalara uy- gulanmalar›n› destekleyen sistemlerin bafl›n- da düflük s›cakl›kl› ›s›tma (27-29ºC) ve yük- sek s›cakl›kl› so¤utma (18-20ºC) sistemleri gelmektedir [10]. Bunlar döflemeden, duvar- dan veya tavandan ›s›tma, so¤utma (rad- yant) sistemleri olup, hem ›s›tmada hem de so¤utmada kullan›lmaktad›r. Bu sistemde borular döflemeye gömülerek bina kütlesi termal depolama için kullan›labilmekte, ge- celeri de yüklenebilmektedir. Yukar›da belirtildi¤i üzere ›s›tma, so¤ut- ma yükleri minimize edildikten sonra kalan yükleri karfl›lamak üzere bunlar›n uygulama- s› oldukça ekonomik olmaktad›r. Betona gö- mülü olmalar› ve yo¤uflma için drenaj öngö- rülmemesi nedeniyle so¤utmada su gidifl s›- cakl›¤›n›n mahal çi¤ noktas›n›n alt›na düfl- memesi gerekmektedir. Bunu sa¤lamak için nem ölçümü ve otomatik kontrol yap›lmakta ve riskin oldu¤u az say›daki günde ise bir miktar konforsuzluk göz önüne al›nmakta- d›r. Bu sistemlere ›s›tmada s›cak su ve so¤ut- mada so¤uk su, günefl kolektörleri (termal depolama, kazan deste¤i ve so¤utmada ab- sorbsiyonlu chiller ile) veya toprak kaynakl› ›s› pompalar› ile verimli biçimde sa¤lanabilmek- tedir. Ancak bu sistemlerin so¤utma yükü- nün fazla oldu¤u Akdeniz ve Ege bölgelerin- de tek bafl›na so¤utma yükünü karfl›lamada kullan›lmas› ekonomik olmayabilir. Bu ne- denle baflka sistemlerle (örne¤in havaland›r- ma sistemleri) desteklenmesi gerekmektedir. 3. Sonuç Günümüzde insanlar›n konfor ihtiyaçlar› artm›flt›r. Buna karfl›n enerji fiyatlar›ndaki dalgalanmalar ve çevresel faktörler fosil ta- banl› enerji kaynaklar›n›n kullan›m›n›n azalt›l- mas›n› gerekli k›lmaktad›r. Ayr›ca teknolojik geliflmenin takip edilmesi, yeni ifl alanlar› ya- rat›larak istihdama katk› sa¤lanmas› gereksi- nimi gibi faktörler, yüksek performansl› bina- lar›n yap›m›n› zorunlu k›lmaktad›r. Bu çerçe- vede binalarda yenilenebilir enerji sistemleri- nin uygulanabilirli¤i giderek artmaktad›r. Bi- nalar›n enerji performanslar› HAP E20, Energy Plus, Equest, Transys gibi onayl› bina enerji simülasyon programlar› ile tasar›m afla- mas›nda belirlenebilmekte ve optimizasyon yap›labilmektedir. Bu programlar›n baz›lar›- n›n e¤itimleri ülkemizde verilmekte ve kulla- n›c› say›s› da giderek artmaktad›r. Kaynaklar [1] Nasseri, C., 2009, “ABD Enerji Bakanl›¤›’n›n Enerji Politikalar›”, Türk Tesisat Mühendisleri Derne¤i Semineri, Eylül 2009. [2] Seppanen, O., 2010, “AB BEP Yönetmeli¤i”, Türk Tesisat Mühendisleri Derne¤i Dergisi, Say›: Mart-Nisan 2010. [3] Binalarda Enerji Performans Yönetmeli¤i. [4] Özbalta, T., Çakmanus, ‹., 2008, Binalarda Sürdürülebilirlik: Ömür Boyu Maliyete ‹liflkin Yaklafl›mlar, Do¤a Sektörel Yay›nlar›, ‹stanbul. [5] ASHRAE Standard 55-2004, Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy. [6] Çakmanus, ‹,, Künar, A., Toprak G., Gülbeden, A., 2010, “A Case Study in Ankara for Sustainable Office Buildings”, REHVA 10. Clima Congress- Clima 2010. [7] ASHRAE Standard 90.1-2007, Energy Standard for Buildings Except Low-Rise Residential Buildings. [8] ASHRAE Standard 189.1-2009, Standard for the Design of High- Performance Green Buildings Except Low-Rise Residential Buildings. [9] Scmidt, D., Kaiser, J., 2007, “Binalarda Yüksek Performansl› So¤utma, Sürdürülebilir Bina Merkezi ZUB”, TTMD Dergisi, Kas›m-Aral›k 2007. [10] REHVA Guidebook No: 10, 2010, Düflük S›cakl›kl› Is›tma Yüksek S›cakl›kl› So¤utma, Türk Tesisat Mühendisleri Derne¤i Yay›nlar› No: 24, Ankara. UD (W/m 2 K) UT (W/m 2 K) Ut (W/m 2 K) Up (W/m 2 K) 1. Bölge 0.70 0.45 0.70 2.40 2. Bölge 0.60 0.40 0.60 2.40 3. Bölge 0.50 0.30 0.45 2.40 4. Bölge 0.40 0.25 0.40 2.40 Tablo 2. Bölgelere göre yap› bileflenleri için ›s› geçifl katsay›lar› Bitmifl döfleme Ahflap kirifli Yans›t›c› yüzey bitirmeli fiberglas yal›t›m Boru Gereken yerlerde ›s› iletimini art›ran ›s› yay›n›m plakalar› Döfleme tahtalar›