Yeşil Bina Dergisi 1. Sayı (Mayıs-Haziran 2010)

31 HAZ‹RAN 2010 / YEfi‹L B‹NA b›rak›lan ar›t›lm›fl gri su musluklar›, “içilmez” iflareti ile etiketlenmelidir. Gri su geri kazan›m sisteminde kullan›lan depolarda oluflabilecek kokular› önlemek için haval›k hatt› olmal›d›r, e¤er mümkünse ha- val›k hatt› evin drenaj hatt› havaland›rmas›n- dan ayr› bir flekilde çat›ya kadar ç›kar›lmal›- d›r. Sistemin kurulaca¤› mekâna ba¤l› olarak, taflma ç›k›fl› geri su ak›fl seviyesi göz önünde bulundurularak dizayn edilmeli ve sisteme kanalizasyon suyunun girmesi önlenmelidir. Ar›tma Teknolojileri Gri su ar›tma sistemleri uygulamalar›n özelli¤ine ba¤l› olarak düflük maliyetli basit cihazlardan, yüksek maliyetli geliflmifl ar›tma sistemlerine do¤ru s›ralanabilir. Gri suyu ar›t- mak için en verimli sistemler fiziksel ar›tma ifllemleriyle birlefltirilmifl biyolojik ar›tma sis- temlerdir. Bu sistemlerin bafl›nda MBR sis- temleri gelmektedir. Gri su geri kazan›m› için teknoloji seçimi çeflitli faktörlere ba¤l›d›r: - Planlanan mevki - Uygun alan - Kullan›c› ihtiyaçlar› - Yat›r›m ve bak›m maliyetleri Gri su geri kazan›m sistemi ar›tma aflamalar›: - Birincil ar›tma / dengeleme deposu - ‹kincil biyolojik ar›tma / filtrasyon deposu - Kullanma suyu deposu Önemli gri su geri kazan›m sistemleri: - Yapay Sulak Alanlar (Wetlands) - Döner Biyolojik Reaktörler (Rotating Bi ological Contactors – RBC) - Ard›fl›k Kesikli Reaktörler (Sequencing Batch Reactors – SBR) - Membran Biyoreaktörler (MBR) Sistem Dizayn› Gri su geri kazan›m sistemleri, gri suyu toplayan, depolayan, organik madde mikta- r›n› düflüren ve hijyenik hale getirerek AB standartlar›ndaki kalite gereksinimlerini kar- fl›layan ve sürekli olarak yüksek kalitede kul- lan›m suyu sa¤layan sistemlerdir. Bu konuda çeflitli üreticilerin üretmifl oldu¤u farkl› sis- temler mevcuttur. Ar›tma teknolojisine ba¤l› olarak sistemin büyüklü¤ü de¤iflir. Kurulacak sistemin kapasitesi hesaplan›rken su ihtiyac› ve gri su miktar› (dufltan, lavabodan, küvet- ten toplanan su) göz önünde bulundurula- rak yap›l›r. Baz› istisnai durumlarda çamafl›r makinesi, mutfak lavabosu ve bulafl›k maki- nesinden gelen su da sisteme dâhil edilir. Depolama hacmi kullan›c›n›n su tüketim al›flkanl›klar›na ba¤l› oldu¤u kadar kullan›m suyu gereksinimlerine de ba¤l›d›r. Genellikle kullan›m suyu ihtiyac› ile gri su üretimi ara- s›nda bir tutarl›l›k vard›r. Bundan dolay›, kirli ve kullan›m suyu depolama kapasiteleri gün içinde kullan›m suyu ihtiyac›ndan çok olma- mal›d›r. Gri su geri kazan›m sistemleri, “merkezi” ve “bireysel” sistemler olmak üzere iki ana kategoriye ayr›l›r. Merkezi sistemler farkl› ev- ler veya binalardan gelen gri suyu ev/bina d›- fl›ndaki bir bölgede toplay›p ar›t›rken, birey- sel sistemlerde bir veya daha çok daireden gelen gri su bina içerisinde toplan›p ar›t›l›r. Bireysel sistemlerin bir avantaj›, depolama ve da¤›t›m borular› bina içerisinde sadece k›sa mesafeler için ba¤lan›r. Di¤er bir taraftan merkezi sisteme k›yasla daha küçük hacim- lerde oldu¤undan daha küçük mekânlara kurulabilir. Fakat bireysel gri su geri kazan›m sistemleri genellikle daha yüksek yat›r›m ve bak›m maliyetine sahiptir. Depo hacimleri ar›tma teknolojisine ba¤l› olarak farkl›l›k gösterir. Membran Bioreaktör (MBR) sistemleri flu anda kullan›lan en ideal gri su geri kazan›m sistemi olarak dünyada kabul görmektedir. Bunun sebebi ar›t›lan su- yun çok yüksek kalitede olmas› ve sistemin az yer kaplamas›d›r. fiayet sistemin kurulaca- ¤› mekan çok küçükse membran filtre hac- mini art›rarak kirli su ve kullan›m suyu depo- lar›n›n hacmini büyük ölçüde küçültülür. Membran Biyoreaktorler (MBR): Membran biyoreaktörler geliflmifl aktif ça- mur yöntemleri olarak nitelendirilir. Mem- branlardaki mikro gözenekler sayesinde kat›- s›v› ayr›m› ileri seviyede yap›ld›¤› için ikincil bir temizleme prosedürüne gerek duyulma- maktad›r. Sistem, bir ön ar›tma deposu ve MBR deposundan oluflmaktad›r. Sistemin ça- l›flma prensibi k›saca flöyledir: Ön ar›tma de- posuna al›nan su biyolojik olarak ar›t›ld›ktan sonra gri su bakterisiz at›k su elde etmek için 0,10-0,15 bar bas›nç alt›nda membran zar›- na do¤ru ilerler ve membran filtrelerden sü- zülerek partiküllerden, mikroplardan, bakte- rilerden ve virüslerden ar›nd›r›l›r. Membran biyoreaktör sisteminden elde edilen suyun fiekil 5: Ar›tma teknolojileri karfl›laflt›rmas› BO‹ mg/L < 5 KO‹ mg/L < 30 AKM mg/L < 1 Bulan›kl›k NTU < 1 e-koli 1/100mL Bulunamad› Koliformlar 1/100mL < 1 Virüslerin engellenmesi % 99.9999 Tablo 4:Ar›t›lm›fl suyun kalitesi Küvet Çökelme Yapay sulak alan (Yüzeyalt› dikey ak›fll›) Ard›fl›k kesikli reaktör Ar›tmadan ç›kan çamur Kanalizasyon fiebeke suyu takviyesi Kullan›m suyu deposu Tuvalet rezervuar› Bahçe sulama Araba temizleme Temizlik Çamafl›r y›kama Karbon filtre Membran biyoreaktör (MBR) Çökelme Çökelme Döner biyolojik reaktör Elek / Filtre Dufl Banyo lavabosu Mutfak UV. Dez. Çamafl›r makinesi