Yeşil Bina Dergisi 1. Sayı (Mayıs-Haziran 2010)

27 HAZ‹RAN 2010 / YEfi‹L B‹NA biraz daha yüksek ücret ödemeyi kabul et- melerinin ve bu bilinç düzeyine gelmelerinin, Yeflil Bina arz›n› art›raca¤›n› ifade eden Kala- tafl, geliflmifl ülkelerde art›k insanlar›n ifle bafllayacaklar› ofislerin Yeflil Bina olmas›n› tercih ettiklerini hat›rlat›yor. Türkiye’de Yeflil Bina sektörünün, “çocuk- luk hastal›klar›” geçirebilece¤ini vurgulayan H›rant Kalatafl flu yorumlarda bulunuyor: “Yeflil Bina sertifikaland›rma sistemlerine yö- nelik baz› elefltiriler var; ticarilefltikleri söyle- niyor. Bu, tüm sertifikaland›rma yöntemleri için geçerli; aldatmak isteyen, her sistemi bir flekilde aldatabilir. Polisiye tedbirler ifle yara- maz. Dere yata¤›na yap›lm›fl bir binaya serti- fika verilebiliyor. Sertifikaland›rma sistemle- rinden, binan›n dere yata¤›na yap›lmas›n› engellemesi beklenmemeli. Bu asl›nda inflaat ruhsat›yla ilgili bir konu. Beklentiler birbirine kar›flabiliyor. Bunun yan›nda Türkiye’ye özgü baz› problem ya da engeller de var...” Malzeme sertifikaland›rma sistemati¤i oluflturulmal›! “Yeflil Binalarda malzeme çok önemli bir unsur. Kullan›lan malzemelerin belli kriterle- re uygun olmas› gerekli. Ülkemizde malzeme sertifikaland›rma sistemati¤i henüz oluflturu- lamad›. Avrupa Birli¤i standartlar› TSE tara- f›ndan adapte ediliyor. Fakat bu standartlara uygunlu¤un sertifikaland›r›lmas› söz konusu de¤il. Dolay›s›yla o aç›dan bir problem yafla- n›yor. Bu aflamada malzeme sertifikaland›r- ma sistemati¤inin oluflturulmas› yararl› olur. ‹kincisi problem ise sertifikan›n ruhunun tam olarak anlafl›lamam›fl olmas›. Bir di¤er anlafl›- lamayan konu da, Yeflil Bina’n›n, bildi¤imiz tasar›m süreciyle yap›lamayaca¤› gerçe¤i. Klasik tasar›m sürecinde, mimar tasarlar, sonra devreye mekanikçi, ayd›nlatmac›, elek- trikçi vs. girer. Yeflil Bina tasar›m süreci ise tam anlam›yla bütünlefliktir. Yani mimar›n, elektrikçinin, mekanikçinin, peyzajc›n›n vs. birçok disiplinin, tasar›m›n ilk aflamalar›ndan itibaren içinde olmas› gerekiyor. Bütünleflik bir tasar›m flart. fiu anda bu alg› da henüz yeteri kadar oluflmufl de¤il...” Mevcut binalarda yal›t›m bile yok “Türkiye’deki mevcut binalar, Yeflil Bina konseptinden oldukça uzak. Belli mimarlar›n, belli mekanik tasar›mc›lar›n tasarlad›¤›, belki Yeflil Bina sertifikas› almam›fl binalar› sertifi- kaland›rmaya kalksan›z sertifika alabilirler ya da o düzeye yak›nlard›r. Ama genel yap› sto- ¤una bak›ld›¤›nda yal›t›m› bile olmayan bina- lar çok çok fazla. Enerji performans› aç›s›n- dan çok kötü binalar var...” ‹malat sektörü sertifikasyon sistemlerine tam adapte olamad› “Mekanik tasar›m bürolar›, iflin Yeflil Bi- na’n›n enerji performans› ve iç ortam kalite- sinde etken. Zaten bu iki konu bizleri temel olarak ilgilendiriyor. O aç›dan bakt›¤›mda da bizdeki tasar›mc›lar gayet iyi bir durumda. Yeflil Bina ç›kmadan da enerji tasarrufu ko- nusuna çok kafa yoran bir gruptu. ‹malat sektörü sertifikasyon sistemlerine tam adap- te olamad›, ürünlerini sertifikaland›ram›yor- lar. Komple projeyi sertifikaland›r›yorlar. LE- ED’de ürünlerle ilgili bir tak›m zorlamalar ol- mamas›na ra¤men BREEAM’de var. Mesela kanallar›n s›zd›rmazl›k s›n›f›, klima santralinin s›zd›rmazl›k s›n›f›, so¤utma grubunun enerji performans› gibi baz› s›n›rlamalar getiriyor. O aç›dan bakt›¤›n›zda bizdeki imalatç›lar›n bunlara uyumda fazla problem yaflayacakla- r›n› zannetmiyorum. Baz›lar›nda olabilir; me- sela ‘klima santralleri AB standard›na göre L1 s›n›f› olursa bir puan al›rs›n’ diyor. Bizde pek L1 santral imalat› yok. Kanal s›zd›rmazl›¤› bi- raz kritik gibi, baz› ufak tefek fleyler olabilir ama sonuç olarak üreticilerimizin yapt›klar› ürünler o sistemde kullan›lacak ve binan›n genel performans› önemli oldu¤u için ima- latç›lar›n uyumda bir problem yaflayacaklar›- n› zannetmiyorum. Ama Yeflil Bina’da sertifi- kasyon aç›s›ndan inflaat malzemelerinde ge- nel olarak bir problem var...” Türkiye’de çift tarafl› sayaç uygulamas› yok “LEED alma sürecinde inflaat malzemele- rinde bir tak›m sorunlar›n olmas›n›n yan›nda yenilenebilir enerji kaynaklar›ndan üretilen enerjinin kullan›lmas›nda da baz› sorunlar var. LEED, bina tüketti¤i enerjinin belli bir oran›n› yenilenebilir enerji kaynaklar›yla ken- disi üretirse ona puan veriyor. fiimdi varsaya- l›m binan›n bütün cephesini fotovoltaikle kaplad›k ve enerjimizin yüzde yirmisini karfl›- l›yoruz, ciddi bir yat›r›m söz konusu. Türki- ye’deki en büyük eksiklerden birisi çift taraf- l› sayaç uygulamas›n›n olmamas›. Yani üreti- len enerjiyi depolamak mümkün ama çok büyük hacim ve maliyet gerektiriyor. Onun flebekeye geri sat›labilmesi laz›m. Ama Türki- ye’de bu yok. Avrupa’da yenilenebilir enerji sistemlerine karfl› ciddi teflvikler söz konusu. Devlet yenilenebilir enerji kaynaklar›ndan üretilen elektri¤i normal tarifenin üzerinde bir fiyatla geri al›yor. Dolay›s›yla yenilenebilir enerjiye yat›r›m›n geri dönüfl süreleri çok k›- sal›yor...” “Türkiye’de enerji simülasyonu konusun- da yeteri kadar birikim oluflmad›. TTMD’nin bir tak›m çal›flmalar› var, umar›m gerçekleflti- recekler. Enerji simülasyonu için yurt d›fl›n- dan hizmet al›n›yor. Benzer flekilde baz› ser- tifikasyon sistemlerinde termal modelleme, ayd›nlatma simülasyonu isteniyor. Türkiye’de henüz yeteri birikimi olmayan ve yurt d›fl›n- dan sat›n al›nan hizmetler pahal›ya patl›yor. Bunlar›n da yavafl yavafl oluflmas› laz›m...” Sertifikasyon sistemleri Türkiye’ye uyarlanmal› “Sertifikasyon sistemlerinde Türkiye’nin koflullar›n›n göz önüne al›n›p bir tak›m reviz- yonlar yap›lmas› laz›m. ÇEDB‹K’in hedeflerin- den birisi de bu. Bafllang›ç olarak yurt d›fl›n- da yayg›n olan sertifikasyon sistemlerinin Türkiye’ye adaptasyonu hedefleniyor. Adap- tasyon çal›flmalar›na da bafllad›. Ama buna paralel olarak bir de Türk sertifikaland›rma sisteminin çal›flmalar› yürütülüyor. Bu konu- da insan kayna¤› ve katk›s›n›n ço¤almas› la- z›m. Bir sertifikasyon sistemi oluflturulurken olabildi¤ince çok kiflinin, sektörün ve firma- n›n katk›s› flart...” “Sertifikasyon sistemi flöyle gelifliyor... Ül- kelerde yeflil bina konseyleri olufluyor ve bu konseyler sertifikaland›rma ya da o ülkenin sertifikasyon sistemini oluflturmaya çal›fl›yor- lar. Bunun da flemsiye örgütü Dünya Yeflil Bi- na Konseyi. Bu kurum, ülkelerdeki yeflil bina konseyi olan, olmaya aday olanlar› denetliyor ve olup olamayacaklar›na karar veriyor. ÇED- B‹K geliflmekte olan konsey statüsü ald›, bir- kaç y›l sonra da konsey statüsüne ulaflacak. Oradaki kurallardan bir tanesi, derne¤e mümkün oldu¤u kadar çok say›da farkl› sek- tör flirketinin üye olmas› isteniyor. Ki bir serti- fikaland›rma sistemi çal›flmaya bafllad›¤› za- man ç›karlar›n çat›flmas›yla do¤rusu ç›ks›n.”